piątek, 30 stycznia 2015

Choczeńscy wikariusze w latach 1900-1940

Zestawienie księży pełniących funkcje wikariuszy w parafii choczeńskiej w latach 1900-1940.

Ciąg dalszy zestawienia z lat 1828-1900 - Link

Kolejność według dat pracy w Choczni, w nawiasach podano rok urodzenia i śmierci kapłana.

  • Jan Bułat (1875-1915)
  • Teofil Papesch (1872-1937)
  • Wincenty Niedojadło (1863-1909)
  • Franciszek Józef Jabłoński (1864-?)
  • Stanisław Kluska (1876-1937)
  • Franciszek Miśkowiec (1884-1955)
  • Franciszek Żak (1889-1937)
  • Stanisław Żeliwski (1884-?)
  • Edward Wręźlewicz (1885-?)
  • Kazimierz Majgier (1895-1989)
  • Ferdynand Wawro (1893-1969)
  • Józef Kmiecik (1894-1971)
  • Leon Bzowski (1901-1966)
  • Franciszek Piela (1907-1990) *
  • Marian Józefowicz (Ciempa) (1909-?)
  • Stanisław Kudelski (1910-?)
  • Jan Stachańczyk (1914-1982)
  • Józef Szewczyk

* brak w parafialnym zestawieniu choczeńskich wikariuszy, jego praca w Choczni jest wspominana w książce:
 "Kościół katolicki w czasach komunistycznej dyktatury: między bohaterstwem a agenturą".

środa, 28 stycznia 2015

Strzały na wiecu Stronnictwa Ludowego w 1932 roku

Dwie krótkie notatki zamieszczone w "Nowym Dzienniku" z 1 grudnia 1932 roku:

Echa strajku rolnego.

(Wadowice) W ubiegłym tygodniu wypuszczony został z tutejszego więzienia karnego były poseł i więzień brzeski Dr. J. Putek, po około miesięcznym pobycie w areszcie śledczym.

Wielki wiec Stronnictwa Ludowego.


Wraz z odzyskaniem wolności przez Dra Putka, wzmogła się agitacja Stronnictwa Ludowego w naszym powiecie. I tak odbył się onegdaj w Choczni koło Wadowic, wielki wiec ludowy. 
Referowali były premjer Witos, były poseł Szczepański i były poseł Dr. Putek. 
Na wiecu tym o mało nie doszło do rozlewu krwi. Mianowicie na salę obrad chciała się koniecznie przedostać większa grupa członków wrogiego Stronnictwu Ludowemu obozu, została ona jednak przez straż porządkową skutecznie odparta. W trakcie bójki, jaka na tem tle się wywiązała, pobity został wywiadowca policji, będący na miejscu wypadku. Wobec groźnej podstawy tłumu zmuszony był on oddać w obronie własnej, 5 strzałów rewolwerowych. Obeszło się na szczęście bez ofiar, gdyż przybyły autem pluton policji w hełmach stalowych z komisarzem Stankiewiczem na czele, położył kres bójce. 
Wiec zakończono w spokoju.

poniedziałek, 26 stycznia 2015

Choczeńscy oficerowie

Dwa zestawienia:

- urodzonych w Choczni oficerów różnych formacji,

- oficerów związanych z Chocznią miejscem zamieszkania, przebywania lub pracą.

Listy zawierają wyłącznie osoby nieżyjące. W miarę napływu nowych informacji będą sukcesywnie aktualizowane.

Oficerowie urodzeni w Choczni:

Gabriel Bandoła (1928-1996) major Ludowego Wojska Polskiego

Piotr Bandoła (1921- 2015) podporucznik rezerwy Ludowego Wojska Polskiego

Marian Bandoła (1925-2005) pułkownik Ludowego Wojska Polskiego

Edward Bąk (1918-1946) podporucznik Narodowej Organizacji Wojskowej (1945)

Piotr Bąk (1915-?) oficer Wojska Polskiego, stopień nieznany

Anastazy Bielenin (1893-1954) kapitan Wojska Polskiego, major pożarnictwa LINK

Władysław Bryndza (1923-?) kapitan żeglugi wielkiej

Józef Cibor (1910-?) podporucznik Wojska Polskiego

Michał Cibor (1889-ok. 1972) major Wojska Polskiego LINK

Ryszard Dąbrowski (ok. 1938-1964) podporucznik lotnictwa Ludowego Wojska Polskiego

Wincenty Dąbrowski (1904-?) porucznik artylerii Wojska Polskiego

Jan St. Guzdek (1876-1933) ksiądz, kapelan w stopniu kapitana armii austriackiej, kapitan Gwardii Narodowej stanu Minnesota

Jan Franciszek (John Francis) Guzdek (1905-1984) podporucznik rezerwy armii USA

Mieczysław Jan Guzdek (1929-1994) podpułkownik

Wojciech Guzdek (1849-1904) porucznik rezerwy armii c.k.

Antoni Habina (1913-1950) podporucznik Wojska Polskiego

Jan Hawryszko (ur. 1925) podporucznik I Warszawskiej Brygady Pancernej

Karol Władysław Janoszek (1925-2010) pułkownik Milicji Obywatelskiej

Stanisław Jurecki (1916- ok. 1992) podporucznik Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie

Józef Kręcioch (1915-2002) porucznik Armii Krajowej

Zygmunt Kręcioch (1916-2000) podporucznik Armii Krajowej

Teofil Majkut (1890-1943) podporucznik aptekarz Wojska Polskiego LINK

Tomasz Malata (1913-1992) podporucznik Wojska Polskiego i Armii Krajowej

Jerzy Valde Nowak (1911-1979) rotmistrz ułanów Wojska Polskiego

Władysław Jan Nowak (1908-1982) kapitan lotnictwa Wojska Polskiego LINK

Janisław Feliks Ruliński (1905-ok. 1973) podporucznik AK

Zdzisław Eugeniusz Ruła (1930-1999) major LWP

Kazimierz Ryłko (1899-1969) kapitan artylerii Wojska Polskiego, po II wojnie światowej major Polskich Oddziałów Wartowniczych przy EUCOM- Europejskim Dowództwie Armii Stanów Zjednoczonych w Niemczech

Szymon Schoengut (1903-?) podporucznik rezerwy Wojska Polskiego

Stanisław Styła (1902-1995) podporucznik Wojska Polskiego

Zbigniew Szczerczak (1906-1940) podporucznik Wojska Polskiego

Jan Świerkosz (1918-2006) oficer rezerwy Ludowego Wojska Polskiego

Jan Twaróg (1915-2009) kapitan w stanie spoczynku

Stanisław Trzebuniak (1918-?) major Milicji Obywatelskiej

Edward Warmuz (1922-2002) kapitan Ludowego Wojska Polskiego

Anastazy Jan Wawro (1923-1989) podpułkownik prokurator Ludowego Wojska Polskiego

Michał Franciszek Widlarz (1882-1965) porucznik armii c.k., major rezerwy Wojska Polskiego LINK

Wojciech Widlarz (1894-1989) podporucznik armii ck., major Wojska Polskiego LINK

Wojciech Widlarz (1898-1968) kapitan Wojska Polskiego w korpusie intendentów

Jan Aleksander Wójcik (1874-?) oficer austriacki, stopień nieznany

Władysław Wójcik (1926-1990) pułkownik Milicji Obywatelskiej

Anastazy Wróbel (1911-1976) podporucznik Wojska Polskiego

Kazimierz Zając (1915-2007) podporucznik Wojska Polskiego

Stanisław Zając (1910-1940) porucznik Wojska Polskiego

Oficerowie związani z Chocznią - na przykład miejscem zamieszkania lub pracą:

Adolf Bichterle (1856-?) porucznik armii austriackiej
Eugeniusz Bielenin (1891-1979) porucznik Wojska Polskiego
Ignacy Bobrowski (1793-1879) kapitan armii austriackiej
Leon Bzowski (1901-1966) ksiądz, kapitan Wojska Polskiego
Aleksander Dębski (?-1995) major kapelmistrz
Adam Gondek (1906-1984) porucznik Wojska Polskiego
Andrzej Gondek (1879-1951) kapitan Wojska Polskiego
Georg Helm (?-?) kapitan, audytor sądów polowych w armii austriackiej
Wiktor Kliś (1927-1998) podporucznik Ludowego Wojska Polskiego
Edward Stanisław Kręcioch (1912-2004) podporucznik Wojska Polskiego
Stanisław Lenartowicz (1896-1968) porucznik Wojska Polskiego
Alojzy Małusecki (1897-1955) kapitan Wojska Polskiego, major Armii Krajowej
Stanisław Małusecki (1906-1975) porucznik Wojska Polskiego
Karol Ignacy Nowak (1889-1959) pułkownik artylerii Wojska Polskiego LINK
Franciszek Pększyc (1891-1915) kapitan Legionów Polskich
Władysław Ryłko (1895-1969) podpułkownik artylerii Wojska Polskiego
Tadeusz Sadowski (1922-1944) podporucznik Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii
Stefan Słysz (1916-1982) podporucznik Wojska Polskiego
Aleksander Tałasiewicz (1906-1983) major Ludowego Wojska Polskiego
Władysław Tałasiewicz (1866-1933) oficer prowiantowy Legionów Polskich
Franciszek Żak (1889-1937) ksiądz, kapitan Wojska Polskiego

piątek, 23 stycznia 2015

Teofil Majkut- przedwojenny aptekarz z Choczni

Teofil Majkut (urodzony 04.12.1890 w Choczni - zmarł 03.07.1943 w Krakowie).

Syn Franciszka Majkuta, choczeńskiego malarza i lakiernika.
W 1907 roku ukończył VI klasę wadowickiego gimnazjum i rozpoczął praktykę aptekarską. 
W 1912 roku uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim tytuł magistra farmacji. 
Przed I wojną światową pracował w aptekach w Pilźnie i w Podgórzu. 
W latach 1918-1921, w czasie wojny polsko-bolszewickiej, służył w korpusie sanitarnym Wojska Polskiego, kończąc swój epizod wojskowy w stopniu podporucznika aptekarza. 
Od 1922 roku dzierżawił aptekę w Czchowie, gdzie założył też spółkę „Flora”- „Zbiornica ziół leczniczych”. 
W 1928 roku wydzierżawił aptekę w Kolbuszowej, a w 1932 roku zakupił aptekę „Nowomiejską” w Krakowie. 
W 1939 roku był wiceprezesem i sekretarzem Polskiego Powszechnego Towarzystwa Farmaceutycznego, członkiem Towarzystwa Popierania Nauk Farmaceutycznych w Krakowie.  

wtorek, 20 stycznia 2015

Chocznia w niemieckiej książce adresowej z 1941 roku

Wpis dotyczący Choczni w Deutsches Reichs Adressbuch : Adressbuch der Ostgebiete, wydanej przez okupantów niemieckich w 1941 roku.
Przynosi oprócz podstawowych danych o miejscowości także wiadomości o istniejących wówczas w Choczni firmach i informacje o mieszkających na jej terenie rzemieślnikach. 
Nazwiska i imiona wymienionych w tekście osób podano w wersji współczesnej (polskiej), tłumaczenia niemieckich określeń w nawiasach.

Chocznia
Gemeinde (gmina)
Bezirk (okręg) : Kattowitz
Landkreis (powiat) : Bielitz
Amtsgericht (sąd lokalny): Wadowitz
Landsgericht (urząd powiatowy) : Bielitz
3797 Einwohner (mieszkańców)
Strasse (szosa) : Sucha- Zwardon
Postamt (poczta): Wadowitz 
Kirche (kościoł): 1 kościół katolicki
Bürgermeister (tu w znaczeniu sołtys): Władysław Świętek
Feuerwehr (straż pożarna): naczelnik Anton Enderle
Fleischer (rzeźnicy): Zygmunt Barnacik, Jakub Porębski, Jan Wymysło
Gemischtwaren (tu sklep wielobranżowy): Stanisław Kryjak, Józef Malata, Jan Ramza, Kornelia Studnicka, Józef Świętek
Hebammen (akuszerki): Maria Szczur, Józefa Wawro
Hotels und Gasthöfe (hotele i gospody): Johann Enderle, Stanisław Kryjak, Józef Malata,  Jan Ramza, Kornelia Studnicka, Józef Świętek 
Maler (malarze pokojowi): Jan Romański, Józef Woźniak
Molkereien (mleczarnie): mleczarnia spółdzielcza
Schlösser (ślusarze): Józef Jabłoński, W. Świątek
Schmiede (kowale): Szymon Kosek, Józef Mojski, Franciszek Skowron, Ignacy Szczur
Schneider (krawcy): Władysław Homel, Albin Kręcioch, Józef Studnicki
Schuhmacher (szewcy): Jan Kiznar, Ignacy Kudłacik
Zimmermeister (cieśle): Jan Targosz





piątek, 16 stycznia 2015

Interpelacja sejmowa w sprawie nadużyć wójta choczeńskiego

Interpelacja wniesiona w 1897 roku przez posła Antoniego Styłę na forum Sejmu Galicyjskiego w sprawie zarzutów przeciwko ówczesnemu wójtowi choczeńskiemu Józefowi Czapikowi.

Interpelacya do Wysokiego Wydziału krajowego w miejscu.

W roku 1896 dnia 8. lutego podczas sesyi sejmowej, wniósł podpisany do Wysokiego Wydziału krajowego zażalenie na nieprawidłowe zachowanie się i urzędowanie naczelnika gminy Choczni, Józefa Czapika w pow. Wadowickim, przeciw któremu podniesiono następujące fakta :

1) Naczelnik gminy Józef Czapik samowładnie kazał wykopać uszlachetnione drzewa owocowe w ogrodzie gminnym, na swój użytek.
2) Samowładnie kazał rozburzyć wartownię murowaną gminną, która kosztowała gminę około 200 zł.
3) Bez upoważnienia wybudował dom murowany, który ma służyć na użytek organistom przy parafialnym kościele w Choczni.
4 Samowładnie rozporządził drzewem ze starych budynków parafialnych, a które sam szacował najmniej na 300 zł.
5) Jako przewodniczący komitetu parafialnego, nikomu z gminy nie przedkładał rachunków z budowy kościoła, plebanii, organistówki i wielu innych za pieniądze konkurencyjne i gminne.
6) Bez pozwolenia Rady gminnej pozwolił zbudować stodołę Jakóbowi Widlarzowi na publicznej drodze prowadzącej do szkoły i przez rzekę do drugiej drogi gminnej.
7) Kancelarya gminna jest w domu p. Czapika, gdzie radni pozbawieni są swobody i niezależności, gdyż inaczej p. Czapikowa wzywa do rozejścia.
8) Kazał sobie podpisać przez wszystkich radnych gminnych w Choczni, czysty arkusz papieru u dołu, który nie wiadomo na co użył.
Z powodu tych zarzutów wniesionych do Wys. Wydziału krajowego, Wys. Wydział krajowy polecił Wydziałowi Rady powiatowej w Wadowicach przeprowadzić lustracyę w gminie Choczni Po przeprowadzeniu dochodzenia przez komisyę Wydziału Rady powiatowej dalszy przebieg jest niewiadomy i rezultatu żadnego nie widać.
Dlatego podpisani zapytują Wys. Wydział krajowy, jaki jest wynik tego dochodzenia i czy nadużycia zostały lub będą ukarane, a szkody gminie przez tego naczelnika wynagrodzone.

Lwów dnia 8. lutego 1897


wnioskodawca : Antoni Styła.

środa, 14 stycznia 2015

Choczeńscy wikariusze w latach 1822-1900

Zestawienie księży pełniących funkcje wikariuszy w parafii choczeńskiej w latach 1822-1900.
Kolejność według dat pracy w Choczni, w nawiasach podano rok urodzenia i śmierci kapłana.

  • Franciszek Grywalski (1764-1824)
  • Grzegorz Droździk (1793-1837)
  • Eleuteriusz Komperdowicz (1799- ok. 1885)
  • Jakub Wojdyłowicz (1795-1878)
  • Grzegorz Droździk (1793-1837) *
  • Stanisław Morgenstern (1806-1880)
  • Aleksy Bocheński (1808-1893)
  • Jan Styrczułowski (1796-1847)
  • Jan Ćwiertniewicz (1802-1880)
  • Jan Tryba (1808-1885)
  • Józef Figwer (1813-1842)
  • Stanisław Michalik (1806-1845)
  • Józef Komorek (1813-1895) 
  • Józef Karpiński (1813-1840)
  • Józef Komorek (1813-1895) 
  • Karol Sprongl (1806-1849)
  • Wojciech Grzegorzek (1818-1890)
  • Józef Mosler (1816-1862) **
  • Maciej Klimowski (1811-1889)
  • Bucki Ignacy Antoni (1820-1881)
  • Jan Boryski (1810-?)
  • Jan Manda (1816-1854)
  • Józef Łazarski (1823-1882)
  • Jan Zdrzelski (1816-1885)
  • Jan Bogdanik (1823-1865)
  • Adolf Kruszyński (1834-1908)
  • Wojciech Wciślak (1815-1878)
  • Tomasz Mąka (1815-1863)
  • Jan Chlipała (1809-1873)
  • Józef Żychowicz (1828-1897)
  • Wincenty Sałapatek (1848-1898)
  • Józef Pajączewski (Pająk) (1856-1927)
  • Józef Ślósarczyk (1856-1916)
  • Wojciech Sułek (1852-?)
  • Józef Woźniak (1856-ok. 1919)
  • Jan Filar (1858-1916)
  • Zygmunt Migdał (1861-1925)
  • Mateusz Jeż (1862-1949)
  • Franciszek Chowaniec (1863-1896)
  • Feliks Niżyński (1843-1896)
  • Władysław Reinfuss (1861-1893)
  • Józef Żeliwski (1867-?)
  • Jan Piotr Gwoździewicz (1868-1927)
  • Jan Minkiński (1869-?)
  • Jan Kapel (1865-1916)
  • Jan Szewczyk (1864-1936)
  • Antoni Rajski (1867-ok. 1925)
  • Jan Nowak (1870-1919)
*    drugi okres pracy w Choczni nie jest ujęty w parafialnym zestawieniu choczeńskich wikariuszy
* * brak w parafialnym zestawieniu choczeńskich wikariuszy, jego praca w Choczni jest wspominana
 w książce "Słownik biograficzny kapłanów diecezji tarnowskiej 1786-1985".
 

środa, 7 stycznia 2015

Księża z Choczni

Lista księży pochodzących z Choczni, urodzonych przed II wojną światową. 
W miarę napływu nowych informacji zestawienie będzie sukcesywnie uzupełniane.
  • Wojciech Barszcz *
  • Piotr Woźniak (1808-1846) link
  • Ignacy Balon (1810-1893) link
  • Jakub Piątek (1811-1858) link
  • Antoni Maciejczyk (1821-1890) link
  • Antoni Woźniak (1823-1880)
  • Antoni Bryndza (1829-1888) link
  • Jan Szczur (Szczurowski) (1834-1877) link
  • Franciszek Dąbrowski (1839- 1912)**
  • Ignacy Wójcik (1841-1877)
  • Wojciech Bryndza (1842-1915) link
  • Józef Bylica (1842-1910) link
  • Szymon Kumorek (1854-1916) link
  • Franciszek Widlarz (1855-1897)
  • Franciszek Bandoła (1859-?) ***
  • Szymon Dąbrowski (1859-1921) link
  • Ludwik Szczur (Szczurowski) (1861-1888)
  • Ferdynand Widlarz (1871-1936) link
  • Antoni Świętek (1875-1943) link
  • Jan Guzdek (1876-1933) link
  • Józef Kolber (1901-1979) link
  • Władysław Ruliński (Ruła) (1909-1970) link
  • Jan Bryndza (1909-1976) link
  • Franciszek Woźniak (1912-1998) link
  • Józef Pędziwiatr (1915-1977)
  • Józef Balon (1919-1996)
  • Czesław Skowron (1924-2012)
  • Stanisław Bąk (1937-1995)
  • Tomasz Chmura (ur. 1937)
* w 1603 roku otrzymał niższe święcenia duchowne
** być może nie otrzymał pełnych święceń, ponieważ nie podjął posługi kapłańskiej - później ukończył prawo i założył rodzinę
*** ochrzczony w Wadowicach, syn Piotra Bandoły z Choczni i Franciszki z domu Zawiła z Zawadki

piątek, 2 stycznia 2015

Obchody kościuszkowskie w Choczni w 1894 roku.

Obchody kościuszkowskie w Choczni w 1894 roku na podstawie relacji w "Głosie Narodowym" nr 77:

"Chocznia, dnia 3 kwietnia
Już o godz. 8 rano zaczęli się wczoraj zgromadzać mieszkańcy wsi Choczni z młodzieżą przed gmach szkolny. Przed gmachem szkolnym była ustawiona gustowna brama przyozdobiona zielenią i flagami, na jej wierzchu był umieszczony ,w złoconych ramach portret Tadeusza Kościuszki. Sala szkolna była także przyozdobiona zielenią i obrazami, przedstawiającemi bitwy Polaków z wrogami naszej Ojczyzny.
 O ¾ na 10 młodzież ustawiła się w zwartym szeregu, a na czele muzyka miejscowa. Za młodzieżą było zgromadzonego ludu około 2000, którzy uczestniczyli w rozpoczętej uroczystości.
Przed gmachem szkolnym odśpiewano z "Dymem pożarów”, a potem cały pochód ruszył ku kościołowi. Tu była brama ubrana w zieleń a na niej umieszczony obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Pochód zatrzymał się. przed tą bramą, a młodzież odśpiewała z całym zapałem "Boże Ojcze Twoje dzieci" poczem wszyscy weszli do kościoła. Podczas sumy, którą celebrował ks. Kapel, młodzież śpiewała "Boże coś Polskę' i nabożne pieśni. Po nabożeństwie pochód udał się dłuższą drogą na powrót ku szkole, podczas marszu muzyka przygrywała narodowe melodje.
Przed ustawioną bramą przy szkole przemówił wójt p. Józef Czapik o narodowości polskiej i przedstawiał, aby zachować narodową cechę polską, by nie zmieniać ubioru polskiego na dzisiejsze tandetne gałgany, z czem i zwyczaje narodowe polskie powoli się zacierają. Następnie przemówił Fr. Wiśniowski, kierownik szkoły, o celu dzisiejszej' uroczystości.
O godz. 4 po południu, największa sala szkolna była już zapełniona po brzegi, reszta zaś nie mogąc się w niej pomieścić, zatrzymała się na, zewnątrz przy oknach, aby tylko usłyszeć odczyt o Kościuszce, który wygłosił p. Ruliński, akademik z Krakowa, a trwał on blisko 2 godziny.
Piękną tę uroczystość, zaszczycili swoją obecnością P. Zawadziński i p. Redyk z Wadowic. Ten drugi miał piękną przemowę, w duchu narodowym do słuchaczy, za co go obdarzono oklaskami. Po odczycie deklamował p. Ruliński, następnie młodzież odśpiewała kilka pieśni narodowych, w końcu zgromadzeni udali się pochodem przez całą wieś, ciągnącą się 3 klm. drogi. Muzyka przygrywała, a młodzież śpiewała.  
Szkoła była rzęsiście oświetlona, w oknach były transparenta z napisami:
 1) Oświata ludu dokona cudu.
2) Boże zbaw Polskę (z polskim orłem).
3) Bohaterowi dwóch światów T. Kościuszce!
Podczas pochodu prawie we wszystkich oknach większych domów i niskich chałupek poumieszczane były światełka. Serce każdego Polaka, radować się, musiało na widok tego, iż lud, w którym wszyscy mamy nadzieję podźwignięcia Ojczyzny z niewoli, tak już gorąco święci dni narodowe i czuje że ma obowiązek narodowy do spełnienia.
Pochód wrócił napowrót o godzinie 11 w nocy do gmachu szkolnego. Antoni Styła gospodarz, zamykając tę uroczystość mową, podziękował inicjatorom i przyrzekł imieniem zgromadzonych, iż dzień dzisiejszy pozostanie wielką pamiątką dla nich, bo pobudził ducha narodowego i świadomość obowiązków względem rozdartej a drogiej Ojczyzny.

Na zakończenie odśpiewali wszyscy: "Jeszcze Polska nie zginęła"."