czwartek, 12 lutego 2015

Choczeńscy wikariusze c.d.

Uzupełnienie publikowanych wcześniej zestawień księży, pełniących posługę wikariusza w parafii choczeńskiej w latach 1822-1900 i 1900-1940 o okres wcześniejszy (przed 1822 rokiem) i późniejszy (lata 1944-2002).

Lata 1566-1811- w nawiasach lata posługi:
  • Bartłomiej (notowany w 1566)
  • Stanisław z Ciężkowic* (ok. 1578)
  • Skalbimierski Wojciech (1599)*
  • Żmuda Maciej (1602)
  • Zrąrzeń (z Irządzy?) Adam (ok. 1604)
  • Bajorski Wawrzyniec (ok. 1695)
  • Tomański Klemens (do 1697)
  • Sołtyskiewicz Balatazar (1709-1710)
  • Choliński Andrzej (1712)
  • Szydłowski Wojciech (1714)
  • Zawarczyński Tomasz (Tadeusz) (1728)
  • Studzieński Błażej (1728)
  • Sertyński Franciszek (1735-1736)
  • Szawernowski Andrzej (1736-1738)
  • Urdzeń Jakub (1741-1753)
  • Lewkiewicz (Lewkowicz) Sebastian (1749-1756)
  • Radwański Piotr (1773-74)
  • Szczurowski Antoni (1777-1784)
  • Krassowski Krzysztof (1792)
  • Kulski Jan (1792-1793)*
  • Molitoris Michał (1792)
  • Gąsiorowski Jan (1811)
  • Matlakowski Franciszek (1811)
* brak na liście oficjalnej, być może dane przekłamane 

Lata 1822-1900  LINK

Lata 1900-1940 LINK

Lata 1944-2002- w nawiasach lata posługi:
  • Walter Stanisław (1944-1947)
  • Fidziński Tomasz (1947-1951)
  • Karabuła Antoni (1951-1954)
  • Dobrzyński Jan (1954-1956)
  • Migas Stanisław (1956-1958)
  • Nowak Stanisław (1958-1961)
  • Kobak Leon (1961-1964)
  • Zoń Adam (1964-1965)
  • Warchoł Józef (1965-1968)
  • Zaręba Jan (1967-1968)
  • Bania Władysław (1969-1973)
  • Marcisz Jan (1973-1978)
  • Nowak Jan (1978-1983)
  • Kolasiński Jerzy (1983-1986)
  • Możdżeń Tadeusz (1986-1988)
  • Kalisz Tomasz (1988-1994)
  • Węgrzyn Andrzej (1990-1992)
  • Kotlarski Jan (1992-1998)
  • Łabuzek Marek (1994-1998)
  • Grzybowski Krzysztof (1998-2002)
  • Pitek Stanisław (1998-2002)


wtorek, 10 lutego 2015

Józef Czapik- choczeński wójt, organista i nauczyciel

Józef Czapik (Cap)- urodzony 22 luty 1828, zmarł 29 wrzesień 1907.
Syn Jakuba Capa i Magdaleny z domu Szczur.
Trzykrotnie żonaty:  z Zofią z domu Drapa, z Magdaleną z domu Pietruszka i Franciszką z domu Widlarz.

Dał się poznać jako:
- wójt choczeński, wybierany siedmiokrotnie, od 1866 roku do 1900 roku, 
- organista (od 1846 roku), członek i działacz „Towarzystwa Organistowskiego”
- nauczyciel szkoły przykościelnej (od 1847 roku) z pensją 189 złotych rocznie, 
- nauczyciel/kierownik szkoły ludowej od 1861 do 1864 roku,
- kurator sądu w Wadowicach,
- działacz ludowy związany z nurtem ks. Stojałowskiego,
- przewodniczący miejscowej choczeńskiej rady oświatowej od 1880 roku,
- przewodniczący komitetu parafialnego,
- inicjator i przewodniczący komitetu budowy nowego kościoła oraz autor dokumentu umieszczonego dla potomnych w wieży kościelnej (tekst tutaj).
W kwietniu 1874 roku został wybrany do Rady Powiatu w Wadowicach (radnym powiatowym był co najmniej do 1896 roku). W tym samym roku zmienił urzędowo nazwisko z Cap na Czapik.
W 1881 roku został członkiem okręgowego „Towarzystwa Rolniczego” w Wadowicach. W 1883 roku startował bez powodzenia w wyborach na posła Galicyjskiego Sejmu Krajowego z okręgu Wadowice-Kalwaria-Andrychów (3 % głosów). Od 1885 roku dzierżawca terenów łowieckich w gromadzie Chocznia. W 1889 roku zaliczył kolejne nieudane podejście w wyborach do Sejmu Krajowego, w których otrzymał tym razem 28 % głosów. Od 1889 do 1891 roku członek dyrekcji i wiceprezes „Ludowego Towarzystwa Zaliczkowego i Ochrony Własności Ziemskiej w Wadowicach”. W 1890 roku wziął udział w Krakowie w uroczystościach sprowadzenia prochów Adama Mickiewicza, podczas których szedł na czele pochodu włościan z Centralnego Komitetu Włościańskiego, niosąc wieniec z kłosów wszystkich ziem polskich z gwiazdą w środku i z sierpem. Od listopada 1891 roku przewodniczący kółka rolniczego w Choczni. W 1893 roku wymieniany w urzędowym wykazie mężów zaufania wybranych na "ocenicieli" przy tłumieniu zarazy płucnej u bydła rogatego. W 1896 roku jest podpisany pod apelem o zwołanie II wiecu katolickiego we Lwowie. W 1897 roku jego postępowanie jako wójta było przedmiotem interpelacji  poselskiej, którą wniósł przed Sejm Krajowy we Lwowie poseł z Choczni Antoni Styła. Wśród zarzutów pojawiły się m. in. : samowola przy budowie domu murowanego dla organistów i rozporządzeniu drewnem ze starej plebani,  nierozliczenie się z rachunków za budowę kościoła i plebanii, zezwolenie na budowę stodoły na drodze publicznej oraz usytuowanie kancelarii gminy we własnym domu (szczegóły- tutaj).
W 1898 roku został odznaczony „Srebrnym Krzyżem Zasługi z Koroną”. Autor „Uwag w sprawie organistowskiej” opublikowanych w „Przewodniku Cecyliańskim” z 15 marca 1902.
Fragment tych uwag, w którym odnosi się do historii Choczni w XIX wieku, można przeczytać tutaj.

poniedziałek, 9 lutego 2015

Kradzież przedmiotów kościelnych w 1909 roku

Kradzież przedmiotów kościelnych w Choczni w 1909 roku na podstawie doniesień prasowych:

„Głos Warszawski” z 14 kwietnia 1909 roku:

„Skarby na śmietniku”

W Krakowie dzieci bawiące się na placu Dajwor, na jednym ze śmietników znalazły pod warstwą popiołu i słomy wiele cennych złotych i srebrnych przedmiotów kościelnych. Były tam cztery kielichy złote z odłamanymi postumentami, sześć złotych patyn, sześć złotych i srebrnych wotów.
Na patynach i kielichach była firma krakowskiego złotnika, p. Sztorca, który zeznał, że przedmioty te przed kilkunastu dniami zrobił na zamówienie kościoła parafialnego w Choczni (powiat Wadowice), widocznie zatem kościół ten padł w ostatnich dniach ofiara rabunku, o czem jeszcze władze policyjne w Krakowie nie zostały zawiadomione.

„Nowa Reforma” z 16 kwietnia 1909 roku:

„Groźny włamywacz”

Jak się dowiadujemy, policya jest już na tropie sprawcy, który popełnił w nocy 11 kwietnia b. r. świętokradzką kradzież w parafialnym kościele w Choczni. Część zrabowanych tam przedmiotów sprawca ukrył, w braku innego przechowania, w śmietniku na Dajworze, gdzie przedmioty te znalazły nazajutrz przypadkiem, bawiące się dzieci z pobliskich domów. Ten sam sprawca ograbienia kościoła, usiłował tej samej nocy włamać się do urzędu pocztowego w Choczni, w chwili jednak, gdy wybijał okno prowadzące do pokoju mieszczącego kasę, został spłoszony strzałem z rewolweru, danym przez zbudzonego ze snu pocztmistrza.

Nowa Reforma z 3 listopada 1910 roku:

„Przedmioty ze świętokradztwa”


Donieśliśmy przed kilku tygodniami, iż w dyrekcyi policyi krakowskiej zdeponowano znalezione w krzakach na Grzegórzkach kielichy, lichtarze i inne przedmioty, pochodzące z świętokradztwa, dokonanego w kościele parafialnym w Radziszowie. Okazuje się obecnie, że część ich, a mianowicie jedna sukienka z kielicha, górna część kielicha i trzy podstawy pochodzą z kradzieży w kościele parafialnym w Choczni koło Wadowic, dokonanej jeszcze w r. 1909 w nocy z Wielkiej soboty na Wielką niedzielę. Złodzieje skradli wówczas wszystkie kielichy ze skarbca kościoła w Choczni, tak, że w Samą Wielką niedzielę niepodobna było odprawić mszy. Dziś właśnie zjawił się w krakowskiej dyrekcyi policyi ks. proboszcz Dunajecki z Choczni i część rozpoznanych przedmiotów zabrał. O ile słychać, sprawca owego świętokradztwa a zdaje się, także i innych świętokradztw, jest już władzom znany, dotąd jednak nie udało się go przytrzymać.