Najwięksi prywatni posiadacze lasów około 1787 roku

 Dane o prywatnych lasach chłopskich z lat 80. XVIII wieku zawiera "Extrakt Lasów niedonoszących czterech Morgów, a na naylepsze Pastwiska maiące bydź fasyonowane. Tudziesz Lasów, które cztery Morgi i więcey wynoszą, maiące bydź do Rubryki Lasów wciągane do Dominium Barwałd Dolny ze Wsi Choczni i Stanisławia". Powyższe zestawienie nie jest wprawdzie datowane, ale musiało ono powstać nie później niż w 1787 roku, kiedy to zmarł wymieniony w nim jako właściciel Stanisław Michał Dunin. Prawdopodobnie ów "Extrakt" powstał podczas pomiarów wykonywanych w ramach Metryki Józefińskiej, czyli w 1786 lub 1787 roku.

Największy obszarowo choczeński las prywatny miał wówczas powierzchnię 12 mórg i 1167 sążni i leżał blisko granicy Choczni z Zawadki. Nazywał się Olszowiec i był porośnięty mieszanym lasem jodłowo-olszowym. Jego właścicielem był wymieniony wyżej Stanisław Michał Dunin, posiadacz choczeńskiego majątku sołtysiego. Oprócz Olszowca do Dunina należały także dwa mniejsze lasy w tym samym rejonie i o takim samym drzewostanie, których powierzchnie wynosiły 7 mórg i 44 sążnie oraz 4 morgi i 1174 sążnie. Lasy Dunina przylegały do znacznie większych Lasów Pańskich. 

Tylko jeden las chłopski miał wtedy powierzchnię większą niż cztery morgi - był własnością Jędrzeja oraz Józefa Szczurów i leżał dolinie potoku Babieniec w Niwie VIII (Dolnej od Wadowic), czyli na północ od Zawala, blisko granicy z Frydrychowicami. Jego dokładna powierzchnia to 4 morgi i 206 sążni.

Powierzchnię 2 mórg przekraczały jeszcze następujące lasy chłopskie:

• w potoku Lisonia w Niwie Srzedniei pod Sołtystwem (3 m 1590 s) własność Jędrzeja Balona,
• fragment Lasu Barczów za drogą Góralską w Niwie od Wadowic (3 m 1022 s) własność Łukasza Szymonka,
• w potoku Chrustowiec w Niwie Srzedniei pod Sołtystwem (3 m 732 s) własność Walentego Mierzwy,
• fragment Lasu Barczów za drogą Góralską w Niwie od Wadowic (3 m 408 s) własność Szymona i Tomasza Komanów,
•  w potoku Zarośle w Niwie Zasołtysiej (3 m 109 s) własność Ignacego Bryndzy,
• w potoku porosłym dużym drzewem w Niwie od Wadowic (2  m 1440 s) własność Jakuba Szczura,
• w dolinie za Sośnią w Niwie Srzedniei pod Sołtystwem (2 m 1377) własność Wcisłów (Wojciecha, Łukasza i Walentego).
• w potoku Krusztowiec w Niwie Srzedniei pod Sołtystwem (2 m 1125 s) własność Wojciecha Balona,
• w potoku Liszy w Niwie Srzedniei pod Sołtystwem (2 m 730 s) własność Błażeja Bryndzy,
• w potoku Foltyniech w Niwie Dolnej od Wadowic (2 m 360 s) własność Sobestyana Balona,
• między Babim i Wielkim Potokiem w Niwie od Wadowic (2 m 328 s) własność Łukasza Wawrzeńczaka (Widlarza),
• w potoku w Niwie Zakościelnej (2 m 310 s) własność Kaźmirza Cybora (Cibora),
• do drogi Góralskiej w Niwie Zakościelnej (2 m 209 s) własność Jana Rokowskiego,
• w potoku Krusztowiec w Niwie Srzedniei pod Sołtystwem (2 m 135 s) własność Urbana Guzdka,
• w potoku Brzezowiec w Niwie Zasołtysiej (2 m 104 s) własność Kantego Bryndzy,
• fragment Lasu Barczów na dolinie za ugorem w Niwie od Wadowic (2 m 10 s) własność Tomasza Komana.

Największe lasy chłopskie koncentrowały się więc na obrzeżach wsi, przy granicach z Zawadką i Frydrychowicami. Były porośnięte grabami, sosnami, jodłami i brzozami. Rzadko miały własne nazwy - najczęściej określano je od potoków, w których rosły. Zwraca tu uwagę toponim Las Barczów na określenie lasów chłopskich przylegających do plebańskich (Księżego Lasu). Czyżby Księża Barć, jako alternatywna nazwa lasów plebańskich, nie pochodziła od barci (w znaczeniu komory dla pszczół wewnątrz rosnącego drzewa), lecz od nazwiska Barcz, jakie nosił jeden z wójtów choczeńskich na początku XVII wieku?

Patrz również - "Choczeńskie lasy pod koniec XVIII wieku"

Chocznia na polskiej mapie z 1787 roku

 

W 1787 roku Karol de Perthees, pułkownik wojsk koronnych i geograf królewski sporządził mapę Województwa Krakowskiego i Księstwa Siewierskiego, na której znalazła się również Chocznia. Fakt ten jest o tyle ciekawy, że Chocznia nie należała już wówczas do Korony Polskiej, lecz od czasu I rozbioru znajdowała się pod panowaniem austriackiego cesarza Józefa II Habsburga. 

Pełna nazwa tej mapy była dość długa: "Mappa szczegulna Woiewodztwa Krakowskiego i Xsięstwa Siewierskiego zrządzona zinnych wielu mapp mieyscowych tak dawniey iak i świeżo odrysowanych tudzież gościńcowych i niewątpliwych wiadomości wszystko według reguł geograficznych i obserwacyi astronomicznych". Jej skala również była interesująca: "Pięć mil w proporcyi piętnastu na Gradus".

Autor zadedykował ją i ofiarował królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu.

Kilka lat wcześniej (1779-1784) znacznie dokładniejszą mapę Choczni i jej okolic wykonali austriaccy wojskowi pod kierunkiem Friedricha von Miega (link).

W przeciwieństwie do Pertheesa zespół Miega uwzględnił na swojej mapie przebieg Gościńca Cesarskiego z Wiednia do Lwowa, który wtedy był jeszcze w budowie. Na mapie Pertheesa główne szlaki komunikacyjne omijają Chocznię. Najbliższa większa droga to trakt z Zatora w stronę Kęt, przez Gierałtowice, Nidek i Witkowice. Natomiast z Wadowic w stronę Andrychowa i dalej Kęt można było dostać się złej jakości gościńcem, zwanym w Choczni Starym Gościńcem lub Drogą Sobieskiego, która prowadziła działem na północ od zabudowań wsi. Uwzględniono również podrzędną drogę z Wadowic w kierunku Zatora.

Jeżeli chodzi o Chocznię, to zaznaczono na niej jedynie kościół parafialny i przebieg Choczenki (bez Konówki). W pobliżu Choczni nie ma na niej żadnych kompleksów leśnych. Nazwa wsi nie jest przekręcona lub inna, niż obecnie obowiązująca, jak stało się np. z Inwałdem (na mapie Pertheesa Kynwald), Przybradzem (Przybrod), Graboszycami (Grabieczyce), czy Bulowicami (Bulewice).

Granica między ziemiami pozostałymi przy Koronie Polskiej, a austriacką Galicją, biegła wtedy wzdłuż Wisły (Perthees zaznaczył ją kolorem żółtym i różowym).

Metryka Józefińska - Niwa Zakościelna

 Niwa III

Zakościelna zwana

która graniczy od wschodu z Gruntami Plebańskiemi, na południe z Gruntami od Wsi Zawadki, na zachód z gruntami ornemi Sołtysiemi Choczeńskiemi, na północ z rzeką Choczenką przez całą wieś płynącą.

• Rola Guzdkowska:

1. Sebastyan Guzdek (dom nr 36) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, krzaki, pastwiska, łąki, lasek, łącznie 16 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, grunty plebańskie, Potok Głęboki, Staw Upusta, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiada,
2. Szczepan Guzdek (dom nr 37) plac pobudynkowy ze stodołą i podworcem, pola orne, sad, trawniki, krzaki, łąka, łącznie 16 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Potok Głęboki, Staw Upusta, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiadów,
3. Jan Rokowski (dom nr 38) plac pobudynkowy ze stodołą i podworcem, pola orne, łąki, krzaki, pastwisko, staw orny Dzielny, Las młodociany Kłun zwany, łącznie 13 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Potok Głęboki, Staw Dzielny, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiadów,
4. Maciej Guzdek (dom nr 38) plac pobudynkowy wspólny z Janem Rokowskim, trawniki drzewami porosłe, pola orne, sad, łąka, krzaki, lasek, pastwisko, łącznie 24 parcele, ograniczone przez Choczenkę, Potok Głęboki, Staw Dolni, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiadów.
   

• Rola Ciborowska:

1. Kazimierz Cibor z synem Kasprem (dom nr 39) plac pobudynkowy  ze stodołą i podwórzem, trawniki, sad, pola orne, lasek, pastwisko, krzaki, łąka, las, łącznie 15 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Staw Dzielny, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiadów,
2. Woyciech Szczur (dom nr 222) plac pobudynkowy ze stajnią, krzaki Olszynki, pola orne, łączka, krzaki, pastwisko, lasek, łącznie 14 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Staw Dzielny, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiadów,
3. Tomasz Jucha (dom nr 41) plac pobudynkowy ze stodołą, sad, krzaki, pola orne, pastwisko, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Staw Dzielny, Drogę Przycznicę, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiadów,
4. Jerzy Styła (dom nr 42) plac pobudynkowy, pola orne, krzaki Osiczyna, łąka, sad, trawniki, pastwiska, łącznie 17 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Drogę na Stawkach, Drogę Przycznicę, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i grunta sąsiadów,
5. Mikołaj Balon (dom nr 162) plac pobudynkowy z młynem i stodołą, trawniki, pola orne, łąki, sad, stawek, łącznie 9 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Przykopę na staw płynącą, staw młyński i pola sąsiadów.

• Rola Szczurowska:

1.  Mateusz Szczur (domy nr 43 i 44) plac pobudynkowy ze stodołami, pola orne, pastwiska, łącznie 15 parcel, ograniczonych przez Drogę Przycznicę, Konówkę, Drogę Góralską, granicę Zawadki i pola sąsiadów,
2. Antoni Romanda/Ramenda (dom nr 45) plac pobudynkowy ze stodołą, pola orne, sad, pastwiska, łącznie 17 parcel, ograniczonych przez Drogę Przycznicę, Staw Dzielny, Konówkę, Przykopę Stawisko, Pagórek Kłone, Drogę Góralską, granicę Zawadki i pola sąsiadów,
3. Grzegorz Cibor (dom nr 46) plac pobudynkowy, łąka, sad, pastwisk, pola orne, pastwiska, łącznie 15 parcel, ograniczonych przez Drogę Przycznicę, Staw Dzielny, Konówkę, Przykopę Stawisko, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i pola sąsiadów,
4. Wincenty Sobołczyk/Romańczyk (dom nr 47) plac pobudynkowy, sad, pola orne, pastwiska, łącznie 17 parcel, ograniczonych przez Staw Dzielny, Konówkę, Przykopę Stawisko, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i pola sąsiadów,
5. Wiktor Romanda/Ramenda (dom nr 48) plac pobudynkowy, sad, pola orne, pastwiska, krzaki, łącznie 13 parcel, ograniczonych przez Staw Dzielny, Konówkę, Przykopę Stawisko, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i pola sąsiadów,
6. Józef Brandys (dom nr 157- zapewne powinno być 57) plac pobudynkowy ze stodołą, pola orne, sad, trawniki, łącznie 5 parcel, ograniczonych przez Choczenkę i grunty sąsiadów.

• Rola Paterakowa:

1. Woyciech Płonka (dom nr 49) plac pobudynkowy, pola orne, sad, trawnik, łąki, pastwiska, krzaki, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez Staw Dzielny, krzaki na Stawiskach, Konówkę, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
2. Ignacy Wcisło (dom nr 50) plac pobudynkowy, pola orne, sad, trawniki, pastwiska, łąka, lasek młodociany Stawisko, łącznie 17 parcel, ograniczonych przez Staw Dzielny, krzaki Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
3.  Kazimierz Cibor z synem Kasprem (dom nr 39) pola orne, sad, trawniki, pastwiska, łąka, lasek Stawisko, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez drogę przez wieś idącą, Staw Dzielny, krzaki Stawisko, Konówkę, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
4. Walenty Paterak (dom nr 51) plac pobudynkowy ze stodołą, pola orne, trawnik,  sad, pastwiska, łąka, lasek Stawisko, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Staw Dzielny, krzaki Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów.

• Rola Gardzielowska:

1.  Anastazja Szczurzyna (dom nr 52) plac pobudynkowy ze stodołą, sad, łąki, pola orne, pastwiska, lasek młodociany, łącznie 21 parcel, ograniczonych przez drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Staw Dzielny, krzaki Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
2. Łukasz i Woyciech Szczurowie (dom nr 53) plac pobudynkowy ze stodołą,  sad, łąka, pola orne, pastwisko, łącznie 14 parcel, ograniczonych przez drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Potok Stawiska, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
3. Michał Wcisło (dom nr 54) plac pobudynkowy.

• Rola Slagorowska:

1.  Urban Zaiąc (dom nr 56) plac pobudynkowy ze stodołą, sad, ogród, pola orne, pastwiska, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
2. Ignacy Zaiąc (dom nr 55)  plac pobudynkowy ze stodołą, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, łącznie 16 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów.

• Rola Krawczykowska:

1.  Mateusz Leśniak (dom nr 58) plac pobudynkowy ze stodołą, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, łącznie 21 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Potok Studziany, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów.

•  Rola Krawczowska:

1. Mateusz Leśniak (dom nr 214) plac pobudynkowy ze stodołą, sad, ogródek, trawniki, pola orne, pastwiska, łącznie 22 parcele, ograniczone przez drogę przez wieś idącą, Potok Studziany, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
2. Woyciech Zaiąc (dom nr 60) plac pobudynkowy, krzaki, pola orne, pastwiska, łącznie 17 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
3. Stanisław Kręcioch (dom nr 59) plac pobudynkowy, krzaki, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, łącznie 14 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
4. Fabian Kręcioch (dom nr 61) plac pobudynkowy, krzaki Olszynki, trawniki, sad, pola orne, pastwiska, łącznie 24 parcele, ograniczone przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, Konówkę, groble stawków, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów.

• Rola Kręciowska:

1.  Stanisław Kręcioch (dom nr 62) plac pobudynkowy ze stodołą i komorą, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, łącznie 21 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, potok Olszynki, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, staw nad Konówką, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
2. Marcin i Domin Kręciochowie (domy nr 63 i 64) plac pobudynkowy, krzaki, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, staw orny, łącznie 20 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, potok Brzezinka, Drogę Przycznicę, Potok Stawisko, staw nad Konówką, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
3. Woyciech i Jakób Kręciochowie (domy nr 65 i 66) plac pobudynkowy, krzaki, sad, pola orne, pastwiska, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Potok Brzezinki, Drogę Przycznicę, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów.

• Rola Dziadkowska:

1.  Wawrzeniec Wóycik (dom nr 67) plac pobudynkowy, sad, pola orne, pastwiska, krzaki, łącznie 15 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
2. Jerzy Rudzicki (dom nr 68) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, krzaki, łącznie 20 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
3. Leon Pindel (dom nr 69) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, lasek, łącznie 21 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Dolinę Rojówka, Konówkę, Pagórek Kłone, Drogę Góralską i grunty sąsiadów.

• Rola Twarogowska:

1.  Antoni Głuchecki (dom nr 70) plac pobudynkowy, krzaki, pola orne, pastwiska, Lasek Górnica, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Konówkę, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
2.  Jan Wątróbka (dom nr 71) plac pobudynkowy ze stodołą, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, Lasek Górnica, łącznie 19 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Dolinę Dąbrowa, Konówkę, Las Górnica, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
3. Tomasz Ramza i Woyciechowa Ramzina (domy nr 72 i 73) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, Las Granicznik, łącznie 14 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Dolinę Dąbrowa, Konówkę, Przykopę Górnica, Las Granicznik, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
4.  Józef Pindel (dom nr 75) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, Las Granicznik, łącznie 17 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Dolinę Dąbrowa, Konówkę, Przykopę Górnica, Las Granicznik, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
5.  Walenty Pindel (dom nr 76) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, Las Granicznik, łącznie 22 parcele, ograniczone przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Dolinę Dąbrowa, Konówkę, Przykopę Górnica, Las Granicznik, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
6.  Zuzanna Twarogowa (dom nr 77) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, łącznie 18 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Drogę Przycznicę, Dolinę Dąbrowa, Konówkę, Przykopę Górnica, Drogę Góralską i grunty sąsiadów,
7. Marcin Atłas (dom nr 74) plac pobudynkowy 
8. Jan i Wacław Twarogowie (domy nr 78 i 79) plac pobudynkowy, sad, trawniki, pola orne, pastwiska, krzaki, łącznie 18 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, drogę przez wieś idącą, Granicę Sołtysią, Drogę Przycznicę, Konówkę (dwa koryta), Przykopę Górnica, Drogę Góralską i grunty sąsiadów.

Metryka Józefińska - Niwa I Od Wadowic

Metryka Józefińska - Niwa od Wadowic

 

Rozwinięcie notatek:

• Posiadacze domów w Choczni w 1787 roku
• Historyczne nazwy ról choczeńskich 

Mierniczy Skalski tak opisywał w latach 1787-1788 tę część Choczni:

Niwa I

Od Wadowic zwana

Graniczy od Wschodu z Gruntami ornemi od miasta Wadowic, na Południe z Gruntami ornemi Zawadzkiemi, na Zachód z Gruntami ornemi Plebana Choczeńskiego i Stawkami Pańskiemi, na Północ z rzeką Choczenką przez wieś płynącą.

•  Rola Żakowska:

1. Józef Guzdek (dom nr 10) plac pobudynkowy, sad, łączki, krzaki i pola orne, łącznie 9 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Chodnik Górny, Przycznicę, granicę Wadowic i pola sąsiadów,
   
2. Wojciech Żak (dom nr 11) plac pobudynkowy, sad, pola orne, łącznie 6 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Przycznicę, granicę Wadowic i pola sąsiadów,

• Rola Zaiączkowska: 

1. Jan Szczur (nr 12), plac pobudynkowy, trawnik krzakami zarosły, pola orne, łącznie 8 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Gościniec cesarski, granicę Wadowic, staw przy granicy Wadowic i pola sąsiadów,
2. Tomasz Zaiąc (nr 13) plac pobudynkowy, stodoła, podwórze, ogródki, pola orne, łącznie 9 parcel + pastwisko, 2 orne stawki, pole orne i ciąg krzaków wspólne Tomaszowi, Sebastyanowi, Pawłowi i Jędrzejowi Zaiącom, ograniczone przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Przycznicę, Przyczki, Góralską Drogę, granicę Wadowic,stawki i pola sąsiadów,
3. Sebastyan Zaiąc (nr 14) plac pobudynkowy, sadki, pola orne, łącznie 9 parcel  + pastwisko, 2 orne stawki, pole orne i ciąg krzaków wspólne Tomaszowi, Sebastyanowi, Pawłowi i Jędrzejowi Zaiącom, ograniczone przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Przycznicę, Przyczki, Góralską Drogę, granicę Wadowic,stawki i pola sąsiadów,
4. Paweł Zaiąc (nr 15) plac pobudynkowy, ogródki, krzaki nad rzeką, pola orne, łącznie 11 parcel  + pastwisko oraz 2 orne stawki,  pole orne i ciąg krzaków wspólne Tomaszowi, Sebastyanowi, Pawłowi i Jędrzejowi Zaiącom, ograniczone przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Przycznicę, Przyczki, Góralską Drogę, granicę Wadowic,stawki i pola sąsiadów,
5. Andrzej Zaiąc (nr 16) plac pobudynkowy, sadki, pola orne, łącznie 9 parcel + pastwisko oraz 2 orne stawki,  pole orne i ciąg krzaków wspólne Tomaszowi, Sebastyanowi, Pawłowi i Jędrzejowi Zaiącom, ograniczone przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Przycznicę, Przyczki, Góralską Drogę, granicę Wadowic, stawki i pola sąsiadów.

• Półrolek Złomaczowski:

1. Woyciech Wawrzeńczak (Widlarz- dom nr 17) plac pobudynkowy, sadki, pola orne, laski, dolina zarosła krzakami, łącznie 20 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Przycznicę, Przyczki, Góralską Drogę, Babi Potok, potok Granicznik, stawki i pola sąsiadów,
2. Łukasz Wawrzeńczak (Widlarz- dom nr 18)  plac pobudynkowy, sadki, pola orne, łączki, laski, krzaki, łącznie 20 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Przycznicę, Przyczki, Góralską Drogę, Babi Potok, Wielki Potok, Srzedni Potok, Olszynki, Łysą Górę, potok Granicznik, stawki i pola sąsiadów.

• Rola Gołębiowska:

1.  Jakub Szczur (nr 19), plac pobudynkowy, młyn, sad, trawniki, orne stawy, pola orne, pastwiska, krzaki, łączka, lasek Osieczyna i Olszynki, łącznie 28 parcel, ograniczonych przez Choczenkę, Gościniec cesarski, Drogę Młyńską, Strugę, Przycznicę, Potok Srzedni, Potok Babski, Potok Wielki, Góralską Drogę, Babi Potok, Wielki Potok, Srzedni Potok, granicę Wadowic i pola sąsiadów.

• Rola Maykutowska:

1.  Wspólnicy Michał Pietruszka i Woyciech Malata (nr 23) plac pobudynkowy, sadki, pola orne, krzaki, łącznie 21 parcel, ograniczonych przez Gościniec cesarski, Drogę nad wieś idącą, Potok Olszynki, Potok Wspólny, Przycznicę, Przyczki, Góralską Drogę, Rzeczkę Maykutów, granicę Zawadki i pola sąsiadów,
2. Antoni Maykut (nr 24) plac pobudynkowy, sadek, pola orne, trawnik,  łącznie 16 parcel, ograniczonych przez Przyczki, Przycznicę, Potok Olszynki, Góralską Drogę, i pola sąsiadów,
3. Józef Maykut (nr 25) plac pobudynkowy, sad i ogród, pola orne, potok krzakami zarosły, łącznie 13 parcel, ograniczonych przez Gościniec cesarski, Przyczki, Drożynę Wygonisko, Osieczynę, Olszynki, Przycznicę, granicę Zawadki  i pola sąsiadów,
4. Zagroda Mikołaja Odrobiny (nr 20), plac pobudynkowy, sad, trawnik, pola orne, łącznie 5 parcel, ograniczonych przez Gościniec cesarski, Przykopę nad Młynem, Choczenkę i pola sąsiadów,
5. Zagroda Walentego Stankiewicza (nr 21) plac pobudynkowy, stodoła, trawnik, pole orne, łącznie 3 parcele, ograniczonych przez Przykopę nad Młynem i pola sąsiadów,
6. Szczepan Pietruszka (nr 26) plac pobudynkowy, sad, pola orne, lasek, orne stawki. łącznie 16 parcel, ograniczonych przez Przykopę nad Młynem, Wygonisko, Przycznicę, Przyczki, Drogę Góralską i pola sąsiadów.

• Rola Pietruszowska:

1.  Teresa Pietruszyna (nr 25) plac pobudynkowy, sad, pola orne, łącznie 11 parcel + pole wspólne Marcinowi i Teresie Pietruszkom, ograniczonych przez Drożynę Wygonisko, Przycznicę, Drogę Góralską, granicę Zawadki oraz Wadowic i pola sąsiadów,
2.  Marcin Pietruszka (nr 27), plac pobudynkowy, stodoła, sad, trawniki, łączka, pola orne, pastwisko, łącznie 11 parcel, ograniczonych przez Przykopę nad Młynem, Przycznicę, Przyczki, Drogę Góralską i pola sąsiadów.

• Rola Twarogowska:

1.  Jan Twaróg (Bandoła- nr 28), plac pobudynkowy, łączka, pola orne, sad, trawniki, krzaki, Las Barczów, lasek młodociany, łącznie 14 parcel, ograniczonych przez Góralską Drogę, Przykopę, Granicę Zawadki i pola sąsiadów,
2.  Felix Twaróg (Bandoła- nr 29), plac pobudynkowy, łączka, pastwiska, pola orne, krzaki, trawniki, Las Barcie, stawki orne, łącznie 17 parcel, ograniczonych przez Przycznicę, Góralską Drogę, Przykopę, Granicę Zawadki i pola sąsiadów.

• Rola Komanowska:
  

1.  Łukasz Szymonek (nr 30), plac pobudynkowy, stodoła, sad, łączka, pola orne, Las Barcie, pastwisko, razem 12 parcel, ograniczonych przez Góralską Drogę, Granicę Zawadki i pola sąsiadów,
2. Zagroda Tomasza Woźniaka (n r 22), plac pobudynkowy ze stodołą, krzaki, pastwisko, pola orne, razem 5 parcel, ograniczonych przez Konówkę, Choczenkę i pola sąsiadów,
   
3. Dom Franciszka Wcisło (błędny nr 20),
4. Tomasz Koman (nr 31) plac pobudynkowy, sady, łąki, pastwiska, trawnik, pola orne, orny stawek, krzaki, razem 28 parcel, ograniczonych przez Dolinę Upałsza, Potok Głąbowiec, Potok Łaski, Potok Złotnik, Drogę Góralską, Las Barcie, Granice Zawadki i pola sąsiadów,
5. Szymon i Tomasz Koman (nr 207 i 32) oraz budynek kumornika Jędrzeja Pisza (bez numeru), plac pobudynkowy, sady, pola orne, łąki, pastwiska, trawniki, krzaki, las, razem 30 parcel, ograniczonych przez Konówkę, Potok Upelsza, Potok Głąbowiec, Potok Łaski, Potok Złotnik, Drogę Góralską, Las Barcie, Granice Zawadki i pola sąsiadów.

• Pańskie Stawy (3 + pastwisko na groblach) 

Opisanie granic Choczni w 1787 roku

Dokument opisujący granice Choczni w ramach pomiarów związanych z Metryką Józefińską podpisany został 20 września 1787 roku. Podstawą do jego sporządzenia były "przepisy Najwyższych Rządów z wyszłego y publikowanego Cyrkularza" z 2 lutego 1787 roku.

Dotyczy Gromady Choczeńskiej w Państwie Barwałd Dolny w Cyrkule Myślenickim i w Krayu Gallicyi. Pojęcie Państwo Barwałd Dolny (inaczej dominium) oznacza, że siedziba najniższego pomocniczego organu administracji państwowej znajdowała się właśnie w Barwałdzie Dolnym. W skład tego dominium oprócz Choczni wchodziły także inne miejscowości należące do possesora dziedzicznego (właściciela) Jana Chrzciciela Biberstein Starowieyskiego, tytułującego się starostą barwałdzkim.

Opisanie granic Choczni opierało się na 52 kopcach granicznych. Były to zarówno kopce narożne, usypane w miejscach, gdzie stykały się granice dwóch lub więcej miejscowości, jak i kopce ścienne, usytuowane między narożnymi.

Usypywanie i utrzymywanie tych kopców należało do funkcji komornika granicznego, który umieszczał w nich elementy lub naczynia wykonane z materiałów trwałych: szkła lub metalu oraz węgiel, tak aby taki punkt graniczny można było odszukać nawet po upływie wieków.

Opisanie granic Choczni z 1787 roku rozpoczyna się od kopca narożnego, w którym stykały się granice Choczni, Tomic i Frydrychowic, czyli usytuowanego w części Choczni określanej do dziś jako Piekło.

Następnie podano odległość, w jakiej znajdował się następny kopiec (ścienny), posuwając się w kierunku wschodnim od pierwszego kopca narożnego oraz opis linii granicznej pomiędzy tymi kopcami. Drugi kopiec "wypadał pod Gruszką w odległości 247 sążni wiedeńskich od pierwszego", a linia graniczna między nimi, "ciągnąca się między Pola Orne Poddanych Tomickich y Choczeńskich", była prosta.

W podobny sposób wskazywano w opisie położenie kolejnych kopców, podając każdorazowo dzielącą ich odległość i charakter linii granicznej.

Biorąc pod uwagę, że sążeń wiedeński mierzył 1,9 metra, to odległości między poszczególnymi kopcami wahały się od zaledwie niespełna 23 metrów (12 sążni) do aż 1484 metrów (782,5 sążnia).

Linia graniczna między nimi bywała zarówno prosta, jak i "wężykowata", ukośna lub kolista. 

Drugi kopiec narożny w punkcie styku Choczni, Tomic i Wadowic oddzielony był od wymienionego wcześniej pierwszego czterema kopcami "ściennym". Granica na tym odcinku przebiegała częściowo wzdłuż drogi z Wadowic do Frydrychowic. Od piątego z kolei kopca (a drugiego narożnego) linia graniczna (na tym odcinku choczeńsko-wadowicka) skręcała na południe, przekraczała "Rzekę Choczeńską" i gościniec cesarski. Między 10-tym a  11-tym kopcem (czyli po przekroczeniu dzisiejszej ulicy Góralskiej) granica choczeńsko- wadowicka była sporna ("kotrowersyjna"), a przedmiotem tej "kontrowersyi" była przynależność dwóch niewielkich stawków. Dalej granica biegła po grobli koło stawu plebana wadowickiego do kopca nr 14. W tym miejscu, usytuowanym przy końcu "Stawu Spitalnego" schodziły się granice Choczni, Wadowic i "Wóytostwa Mikołayskiego". Stąd linia graniczna między Chocznią a Mikołajem prowadziła dalej na południe, przez grunty Tomasza Zająca, aż do kopca nr 19, który znów stanowił "trójstyk" granic: Choczni, Wadowic i wójtostwa Mikołaj. 

Następnie granica choczeńsko-wadowicka przechodziła między innymi przez pola orne Jakuba Szczura, dochodząc do kopca narożnego nr 22, gdzie stykały się granice Choczni, Wadowic i Zawadki. Kolejny kopiec narożny był 30 z kolei i znajdował się w punkcie zejścia się granic Choczni, Zawadki i Ponikwi. Granica choczeńsko- zawadzka między kopcem nr 22 a kopcem nr 30 przebiegała częściowo przez drogę (Góralską), grunty Dominika Kręciocha i Wawrzeńca Wójcika, potokiem "Jodłowym Choczeńskim" i obok "Lasu Kontrowersyonalnego" (spornego między sołtysem Duninem a Starowieyskim).

Od 30-go kopca linia graniczna (choczeńsko-ponikiewska) skręcała zdecydowanie na zachód, przechodząc przez "wierzchy gór, które się Kopcami Ponikiewskimi zowią" ( Bliźniaki). Przy kopcu nr 33 schodziły się granice Choczni, Ponikwi i Kaczyny. Przesuwając się dalej, linia graniczna choczeńsko-kaczyńska schodziła w dół wzdłuż Lasu Pańskiego, a na odcinku między kopcem nr 36 i 37 ciągnęła się wzdłuż "Potoku Pilnego zwanym". Przy kopcu nr 37 schodziły się granice Choczni, Kaczyny i Inwałdu. Kolejny kopiec narożny miał numer 43 i umiejscowiony był na styku granic Choczni, Inwałdu i Frydrychowic. Na odcinku między kopcem nr 37 i 43 granica schodziła w dół góry Granicznik (Wierch nad Chocznią), przekraczała ponownie gościniec cesarski i dalej przebiegała drogą graniczną "co z Frydrychowic do Inwałdu idzie". Następne kopce usytuowane były między innymi "przy jodle Krzyżem naznaczonej" (nr 46) i "niedaleko potoku Straszowniec zwany" (nr 47). Ostatecznie linia rozgraniczająca Chocznię i Frydrychowice dochodziła do kopca narożnego nr 1, "to iest zkąd granica początej swóy wzięła".

Opisanie granic sporządzono w obecności ("w przytomności") urzędników dworskich ("oficyalistów dominikalnych") oraz "Wóytów, Przysiężnych y na to obranych Mężów wszystkich Gromad".

Ich nazwiska zostały wymienione w dokumencie. Byli to:

• ze strony Zawadki: właściciel Józef Rottermundt, wójt Jan Siwek oraz Jan Galos, Balcer Figura i Jakób Piegłowski,
• ze strony Inwałdu: Romanowski, wójt Izydor Król, przysiężni: Kazimierz Cholewka, Jan Pawlica i Jan Polak,
• ze strony Wadowic: burmistrz Woiaszkiewicz, radni: Gustkiewicz, Malczewski i Wątróbka,
• ze strony Ponikwi: Korab Laskowski, wójt Walenty Sikora, przysiężni: Jan Bik, Tomasz Książek, Tomasz Graca i Franciszek Graca,
• ze strony Tomic: Bibersztein Starowieyski, wójt Tomasz Kwiatkowski, przysiężni: Andrzej Witek, Mikołay Zabiegły, Szczepan Zabiegły,
• ze strony Frydrychowic: Michał Hebda, wójt Jan Sabuda, przysiężni: Wawrzyniec Gąsior, Józef Nowak i Piotr Macieyczyk.

Co ciekawe, błędnie podano świadków z Kaczyny (wpisując po raz drugi te same osoby, co z Ponikwi) oraz nie podano świadków z Gorzenia. Obecność tej miejscowości na liście sąsiadów Choczni stanowi w ogóle pewną zagadkę, ponieważ Chocznia nie graniczy obecnie z Gorzeniem. Prawdopodobnie do Gorzenia zaliczono wymieniane wśród sąsiadów Choczni wójtostwo Mikołaj, należące również do Starowieyskiego.

Posiadacze domów w Choczni w 1787 roku

Metryka Józefińska, podpisana 26 listopada 1787 roku, jest ciekawym źródłem informacji nie tylko na temat ówczesnego stanu własności w Choczni, ale również nazwisk jej mieszkańców, rodzajów upraw i używanych na terenie wsi nazw potoków, lasów, czy stawów.

Opisany w Metryce obszar Choczni był podzielony na 8 niw, a każda niwa na różną liczbę ról lub ich części.

Zostały w niej wymienione 84 nazwiska chocznian- posiadaczy domostw, w tym: właściciela sołtystwa, rolników, zagrodników, chałupników, komorników oraz poddanych plebańskich i sołtysich.

Poniżej przytoczę te nazwiska w rozbiciu na poszczególne niwy, w kolejności ich zapisania w Metryce, która odpowiadała kolejności zamieszkiwania, licząc od strony Wadowic (niwy 1-3) lub od strony Inwałdu (niwy 4-6).

• Niwa Od Wadowic (wzdłuż obecnej ulicy Kościuszki łącznie z osiedlem Malatowskim i Komanim):

Guzdek, Żak, Szczur, Zając (4), Wawrzeńczak (2- dziś Widlarz), Szczur, Pietruszka, Malata, Maykut (2), Odrobina (zagrodnik), Stankiewicz (zagrodnik), Pietruszka (3), Twaróg (2), Szymonek, Woźniak (zagrodnik), Wcisło (zagrodnik), Koman (3), Puza (komornik)

• Niwa Zakościelna (dzisiejsza ulica Kościelna, osiedle Ramendowskie i Biała Droga):

Guzdek (2), Rokowski, Guzdek, Cibor (2), Szczur, Jucha, Styła, Balon, Szczur, Romanda (prawidłowo Ramenda), Cibor, Sobatczyk (dziś Romańczyk), Romanda (prawidłowo Ramenda), Brandys, Płonka, Wcisło, Cibor (2), Paterak, Szczur (2), Wcisło (komornik), Zając (2), Leśniak, Zając, Kręcioch (7), Wójcik, Rudzicki, Pindel, Głuchecki, Wątróbka, Ramza (2), Pindel (2), Twaróg, Atłas (dziś Hatłas-komornik), Twaróg (3), Atłas (dziś Hatłas-komornik)

• Niwa Zasołtysia (górna część Białej Drogi, osiedle Pod Bliźniakami):

Strzeżoń (2), Graboń, Zając, Bryndza (3), Koman, Pindel, Graca, Byrski, Buldończyk (3), Kręcioch, Kobiałka, Dziadek, Sikora (2)

• Niwa Od Lasu Gornia (górna część ul.Głównej, Zarąbki i Morgi):

Bylica, Romańczyk (2), Bylica, Armata, Cibor, Bylica, Styła (2), Sikora (zagrodnik), Burza (prawidłowo Burzej), Wątroba, Graboń (zagrodnik), Rudzicki (zagrodnik), Romańczyk (2), Gazda, Romańczyk, Gazda, Grzela (prawidłowo Gzela), Guzdek, Płocki, Pindel, Turała, Kobiałka, Rudzki (2)

• Niwa Pod Sołtystwem (na wschód od Drapówki  po okolice przystanku kolejowego w Choczni Dolnej):

Chaczek (2), Woytala, Gardziel (dziś Garżel), Wider, Wcisło (3), Pindel (4), Wójcik (chałupnik), Ramza (chałupnik), Leń (chałupnik), Drapa (zagrodnik), Rura (dziś Ruła), Wcisło (2- chałupnicy), Balon (chałupnik), Guzdek (chałupnik), Sordyl (chałupnik), Balon, Guzdek (3), Styła, Świątek (prawidłowo Świętek), Mierzwa, Balon (2), Turała, Romanda (prawidłowo Ramenda), Turała, Styła, Piątek, Rokowski, Wójcik, Nowak,Guzdek, Bylica (2- 1 zagrodnik), Bryndza (2), Balon, Turała

• Niwa Dolnia Od Wadowic (Zawale i centralna cześć ul.Kościuszki):

Wójcik (2), Szczur, Góralczyk, Rokowski (zagrodnik), Cap (dziś Czapik), Woźniak (2), Wójcik, Cap (5- dziś najczęściej Czapik), Woźniak (3), Cibor (3), Kręcioch (2), Ruła (2), Kręcioch, Cap (dziś Czapik), Piątek (2), Cap (dziś Czapik), Balon (2), Szczur, Bączek (prawidłowo Bąk), Wątroba (2), Szczur (3), Kumorek (5), Żak (2), Grządziel, Graca, Rokowski, Wawrzeńczak (dziś Widlarz), Guzdek (2)

• Własność plebańska (pas na południowy wchód i północny zachód od kościoła):

Turała, Kowalczyk (2), Bacak (prawidłowo Wcisło), Bylica, Korbel (dziś Kolber)

• Własność sołtysia (część Drapówki i ul.Głównej, górna część ul Góralskiej):

Dunin (właściciel sołtystwa), Drapa, Ryczko, Grabowski (dziś Graboń), Radwan, Rzycki, Kwiatkowski, Szczypta, Tuszyński, Trzop

Uwaga !

W zestawieniu nie występują popularne nazwiska Dąbrowski i Bandoła, ponieważ ich przedstawicieli zapisano w Metryce łącznie z Balonami (Dąbrowscy) i Twarogami (Bandołowie).