Chocznianie na wadowickich listach do głosowania w 1946 roku

 Na temat Referendum Ludowego w 1946 roku i choczeńskich list do głosowania pisałem w notatce z 17 sierpnia 2018 roku - link.

Liczne osoby urodzone w Choczni (i mające skończone 21 lat) znalazły się wtedy na listach do głosowania w Wadowicach, jako mieszkańcy tego miasta. Niestety dokładne daty urodzenia wyborców podane w tym zestawieniu niejednokrotnie nie pokrywały się z faktycznymi, stąd ich identyfikacja była utrudniona.

Z pewnością z Choczni pochodzili następujący mieszkańcy Wadowic z listy do głosowania w 1946 roku:

• Daniel Bandoła ur. 1882 (urzędnik stanu cywilnego),
• Edward Bąk ur. 1918 (były komendat obozu dla folksdojczów - link)
• Józef Bąk ur. 1910,
• Józefa Bąk ur. 1905 (później po mężu Król),
• Piotr Bąk ur. 1902,
• Stanisław Bąk ur. 1909 (zmarł w Szczecinie w 1984 roku),
• Stanisława Bąk z domu Góralczyk ur. 1912,
• Wiktoria Bąk z domu Pietruszka ur. 1909,
• Anna Biela z domu Zając ur. 1904,
• Aniela Bieniek z domu Zając ur. 1919 (absolwentka seminarium nauczycielskiego),
• Stefan Brandstatter ur. 1896 (sierżant w Wojskowym Urzędzie Gospodarczym),
• Tadeusz Bryzek ur. 1916 (referent w Starostwie Powiatowym),
• Piotr Bylica ur. 1905,
• Franciszek Chruszcz ur. 1914,
• Adelajda Czermińska z domu Zając ur. 1908 (nauczycielka),
• Balbina Foryś z domu Widlarz ur. 1889,
• Józefa Góralczyk ur. 1921,
• Marian Góralczyk ur. 1920,
• Zdzisław Góralczyk ur. 1924,
• Aniela Grudniewicz z domu Bandoła ur. 1905,
• Roman Guzdek ur. 1893,
• Dominika Kęcka z domu Styła ur. 1898 (mistrzyni krawiecka),
• Stefan Kolasa ur. 1910,
• Weronika Kolasa z domu Woźniak ur. 1916,
• Stanisław Kolber ur. 1906,
• Antoni Koman ur. 1904,
• Franciszek Koman ur. 1884,
• Ignacy Koman ur. 1909,
• Ludwika Koman ur. 1879,
• Magdalena Koman ur. 1903,
• Tomasz Koman ur. 1910,
• Ludwika Kręcioch ur. 1898,
• Walenty Kręcioch ur. 1913,
• Zygmunt Kręcioch ur. 1916 (absolwent gimnazjum w Wadowicach, kolega Karola Wojtyły, partyzant AK w czasie wojny),
• Stanisław Lach ur. 1912 (urzędnik w Starostwie Powiatowym),
• Malcher z domu Łapka Zofia ur. 1906 (nauczycielka),
• Andrzej Mika ur. 1893,
• Władysław Mruczek ur. 1904 (introligator),
• Jan Odrobina ur. 1904,
• Jan Paterak ur. 1893 (później przewodniczący GRN w Choczni),
• Marianna Pietruszka z domu Wider ur. 1884,
• Józef Pindel ur. 1894 (kolejarz),
• Ludwik Pindel ur. 1896 (mistrz krawiecki),
• Jan Ramenda ur. 1914,
• Andrzej Romańczyk ur. 1896,
• Jan Romańczyk ur. 1873,
• Władysław Romańczyk ur. 1920,
• Józefa Ruła z domu Szczur ur. 1921,
• Kamila Skonieczna z domu Czapik ur. 1901,
• Jan Strzeżoń ur. 1909,
• Maria Strzeżoń z domu Guzdek ur. 1881,
• Stanisława Strzeżoń ur. 1912,
• Jan Styła ur. 1911,
• Józef Styła ur. 1904,
• Ludwik Styła ur. 1874,
• Władysław Styła ur. 1903 (kierownik Sp. Budowlanej),
• Antoni Ścigalski ur. 1910,
• Maria Dominika Śmieszek z domu Styła (ur. 1907),
• Bronisława Świętek z domu Bogunia ur. 1912,
• Ludwik Turała ur. 1909 (ślusarz, później w Gdańsku),
• Stanisław Turała ur. 1907 (ślusarz),
• Franciszka Wcisło ur. 1880 (krawcowa),
• Józef Wcisło ur. 1905 (pracownik Starostwa Powiatowego),
• Rudolf Wcisło ur. 1922 (funkcjonariusz PUBP),
• Stanisława Wcisło z domu Woźniak ur. 1909,
• Jan Wider ur. 1890 (błąd - zmarł w 1945 roku),
• Teofil Wider ur. 1904,
• Tomasz Wider ur. 1887 (szewc i stolarz),
• Józef Tadeusz Widlarz ur. 1904,
• Maria Widlarz z domu Bąk ur. 1912,
• Eugeniusz Woźniak ur. 1908 (kierowca),
• Józef Woźniak ur. 1913,
• Kazimierz Woźniak ur. 1906 (ślusarz, czołgista we wrześniu 1939 roku),
• Maria Woźniak z domu Zając ur. 1912 (krawcowa i hafciarka),
• Waleria Woźniak z domu Widlarz ur. 1872 (była sekretarka Józefa Putka),
• Józef Wójcik (ur. 1901),
• Piotr Zając ur. 1896 (urzędnik),
• Urszula Zając ur. 1904 (nauczycielka),
• Franciszek Żak ur. 1908,
• Józef Żak ur. 1907.

Wcześniejszymi mieszkańcami Choczni byli także:

• Jan Cibor ur. 1898 (pochowany na cm. w Opolu Półwsi),
• Stanisława Czaderska z domu Bielenin ur. 1883 (nauczycielka),
• Aleksander Kumala ur. 1898 (urzędnik kolejowy),
• Apolonia Malata z domu Bałys ur. 1907,
• Alojzy Małusecki ur. 1897 (oficer WP, później pracownik Urzędu Skarbowego),
• Adam Skonieczny ur. 1899 (pracownik MRN w Wadowicach i administracji Komendy MO).

Choczeńskie zabytki - obraz podarowany proboszczowi Majeranowskiemu

 Od pewnego czasu w choczeńskiej kancelarii parafialnej można obejrzeć wiszący tam obraz, który jest darem pożegnalnym parafian z Dankowic dla proboszcza Jacka Majeranowskiego, przeniesionego na beneficjum w Choczni.

Obraz pochodzi z początku XIX wieku, ponieważ ks. Majeranowski objął choczeńską parafię 15 kwietnia 1800 roku i pracował w niej do śmierci, to znaczy do 21 stycznia 1811 roku.

Dokładny rok jego stworzenia - 1806 - zapisany został w prawym dolnym rogu.

Dzieło przedstawia sylwetkę kapłana ubranego w sutannę (można domyślić się, że chodzi o samego Majeranowskiego) w otoczeniu okolicznych kościołów. Najbliżej jego sylwetki umieszczono dwie świątynie szczególnie mu bliskie - kościół w Dankowicach, w którym odprawiał msze przez 22 lata oraz kościół w Choczni, który na początku jego posługi był jeszcze w budowie. 

Chodzi oczywiście o poprzednią drewnianą świątynię, którą rozebrano podczas budowy aktualnego kościoła w latach 80. XIX wieku. Dzięki temu obrazowi mamy jedyną sposobność, by zobaczyć, jak wyglądała.

Na obrazie umieszczono ponadto kolejno ponumerowane kościoły z: Bestwiny, Sieprawia, Krzęcina, Głębowic, Nidka, Stryszowa, Suchej, Zembrzyc (podpisanych jako Zemrzyce), Fajuszowic/Jajoszowic (???) i Starej Wsi koło Dankowic. 

Z prawej strony nad budowlą sakralną z Suchej jest jeszcze jeden kościół bez numeru porządkowego. To świątynia w Mucharzu, macierzystej parafii ks. Majeranowskiego.

Zwracają także uwagę dwa napisy - w górnej części pod koroną "Ecce Aronis Ducem" oraz łacińska dedykacja pod sylwetką kapłana, którą przetłumaczyć można tak:

Co jest ofiarowane własnowolnie, przynosi dziesięć łask

Miałeś wiarę/nadzieję i obrałeś sobie dwóch wielkich bliźniaków, Szymona, tego wspólnego patrona, który umiłował Pana, przed którym co roku skłaniasz głowę w modlitwie, jak także Hiacynta, starca żyjącego 500 lat. Imię Twoje niech będzie sławione z radością. W kościele dankowickim, a teraz choczeńskim znajduje się Twój cel. Niech szczęśliwy będzie prorok Aaron, najbardziej doskonały z przykładów danych przodkom, zarzucaj swą sieć z radością.

Odniesienie do Arona widnieje również w napisie "Ecce Aronis Ducem".

Imię Szymon pojawiające się w dedykacji, jako miano wspólnego patrona, może odnosić się do św. Piotra Apostoła, mającego szczególną pozycję w kościele katolickim, jako pierwszy biskup Rzymu.

Zaś Hiacynt to po prostu Jacek, czyli patron, którego przyszły ksiądz Majeranowski otrzymał  na chrzcie.

Choczeńskie rody - Odrobinowie

Odrobinowie mogą pochwalić się zamieszkiwaniem w Choczni już od 1739 roku. Pierwszymi przedstawicielami tego rodu byli Kazimierz i Jadwiga Odrobinowie, którzy w latach 1739-1751 doczekali się w Choczni dziesięciorga dzieci. Jako że Kazimierz był kołodziejem, to rodzina Odrobinów utrzymywała się głównie z rzemiosła, a nie z uprawy roli. Żona Kazimierza od 1750 roku należała do Bractwa Różańcowego w Wadowicach. 

Tradycje rzemieślnicze ojca kontynuował jego pierworodny syn Mikołaj Odrobina, który był członkiem cechu bednarskiego w Wadowicach, a dodatkowo parał się szyciem i naprawą butów. 19 stycznia 1762 roku tenże Mikołaj poślubił Magdalenę Twarożonkę. Niestety osoba o takich danych nigdy nie była ochrzczona w Choczni, więc nie sposób powiązać Mikołaja Odrobiny z którąś konkretną gałęzią choczeńskich Twarogów. Biorąc jednak pod uwagę, gdzie znajdował się dom Odrobinów i zakładając, że Magdalena była w chwili ślubu osobą poniżej 30. roku życia, to można przypuszczać, że Mikołaj ożenił się z córką Tomasza Twaroga zwanego Bandołą, mieszkańca Komaniego Pagórka. Przy czym owa córka albo nie była chrzczona w Choczni, albo w metryce ślubu występuje pod innym imieniem, niż to, które otrzymała podczas chrztu. 

W subrepartycji z 1775 roku Mikołaj Odrobina wykazany jest jako zagrodnik, a nie rolnik, mieszkaniec dzisiejszego Osiedla Malatowskiego i posiadacz 1 krowy. W czasie sporządzania tego spisu Mikołaj i jego żona Magdalena mieli już czworo dzieci, w tym urodzonego w 1767 roku Macieja, który został później ich spadkobiercą. 

W Metryce Józefińskiej z lat 1785-1789 roku widnieje jednak nadal Mikołaj, zagrodnik spod nr 20. Co ciekawe, w sporządzonej w podobnym czasie kolejnej subrepartycji nie ma żadnego Odrobiny, a jako właściciel domu pod nr 20 figuruje Jan Bandoła, syn Tomasza. Ten fakt dodatkowo wzmacnia przedstawioną wyżej teorię o pochodzeniu żony Mikołaja Odrobiny. Prawdopodobnie Odrobinowie budowali wtedy swoje domostwo w nowej lokalizacji - na początku dzisiejszej ul. Głównej i w 1796 roku Maciej Odrobina, syn Mikołaja podany jest już jako mieszkaniec tego nowo wybudowanego domu nr 228. Ta informacja znalazła się w jego metryce ślubu z siedem lat młodszą Anastazją Stylanką. 

Mimo że pod koniec XVIII i na początku XIX wieku dzieci w Choczni miało kilku różnych przedstawicieli tej rodziny, to nazwisko Odrobina przetrwało w Choczni do czasów współczesnych wyłącznie za sprawą potomków Macieja i Anastazji. 

W połowie XIX wieku Odrobinowie nadal mieszkali pod nr 228. W Grudparzellen Protocoll z lat 1846-1852 jako współwłaścicieli tego domu podano Jana Kantego Odrobinę (ur. 1813), syna Macieja i Anastazji oraz jego starszego brata Antoniego Odrobinę (1800-1849). Obydwaj bracia posiadali po nieco ponad pięć mórg pola, a ich wyliczony dochód roczny był zbliżony do ówczesnej choczeńskiej średniej. Antoni i jego żona Magdalena z Capów doczekali się siedmiorga dzieci, ale obecni choczeńscy Odrobinowie są potomkami jego brata Jana Kantego, żonatego z Franciszką z Rokowskich. 

Ćwierć wieku później (w 1875 roku) gospodarstwo Odrobinów stanowiło współwłasność: Franciszka Odrobiny (1837-1886), syna Antoniego i Franciszki Odrobina, wdowy po Janie Kantym. Jej wnuczka Agnieszka Odrobina (1885-1976) wyemigrowała przed I wojną światową do USA, gdzie poślubiła Andrzeja Strychalskiego. 

W 1931 roku członkiem założycielem Spółdzielni Rolno-Handlowej Kółko Rolnicze w Choczni był 65-letni Teodor Odrobina, czyli wnuk wymienianego wyżej Antoniego. Jeden z synów Teodora - Jan Odrobina (1904-1992) spoczywa na cmentarzu parafialnym w Wadowicach, natomiast inny jego syn - Henryk Odrobina - był po II wojnie światowej funkcjonariuszem UB na Dolnym Śląsku. 

Jedynym męskim przedstawicielem rodziny Odrobinów w Choczni po II wojnie światowej był Piotr, urodzony w 1892 roku, jako syn Franciszka Odrobiny i Anny Dziuba z Polanki Wielkiej. To wnuk wymienionego wyżej Jana Kantego Odrobiny. W spisie wyborców z 1946 roku Piotr Odrobina jest ujęty pod nr  domu 282 razem ze swoją o 18 lat młodszą żoną Marią z Guzdków. W sporządzonym w tym samym czasie zestawieniu szkód wojennych Piotr Odrobina podawał, że posiada prawie 4 hektary gruntu, a jego straty powstałe w wyniku wojny oszacowano na 8.328 przedwojennych złotych, głównie z tytułu wysiedlenia, strat w inwentarzu i ziemiopłodach. Rok później Piotr Odrobina zmarł, pozostawiając żonę Marię i trzy córki: Władysławę, która została żoną Stanisława Guzdka, Stanisławę - późniejszą żonę Władysława Kleszcza i Kazimierę, która poślubiła Bronisława Bydłonia. 

W 1973 roku, w kolejnym dostępnym publicznie zestawieniu wyborców, nazwisko Odrobina nosiła nadal żyjąca Maria, żona Piotra, a także…Bolesław Odrobina (1925-1988) oraz jego żona Józefa z domu Stanek (1933-2012), mieszkańcy domu nr 499a. Co ciekawe, Bolesław Odrobina był także potomkiem Jana Kantego Odrobiny z XIX wieku. Urodził się poza Chocznią jako syn chocznianina Izydora Odrobiny, wnuka Jana Kantego i jego poślubionej w Choczni żony Marii z domu Malczyk. Czyli Bolesław Odrobina był kuzynem w stosunku do córek Piotra Odrobiny, starszego brata jego ojca.

Według językoznawców to nazwisko pochodzi od słowa odrobina, które oprócz okruszka oznaczało też osobę drobną, niskiego wzrostu, czy też malca. Obecnie mieszka w Polsce około 600 osób noszących nazwisko Odrobina. Najwięcej, bo ponad 100 w powiecie wadowickim, a ponad 50 także w powiatach pińczowskim, krakowskim i oświęcimskim oraz w samym Krakowie.

Na nagrobkach cmentarza w Choczni upamiętniono według Grobonetu 4 osoby noszące to nazwisko.